Travmatik Dental Yaralanmalar(Diş Travmaları) Hakkında Travmatik dental yaralanmalar;
Dişlerde kırık, yer değiştirme veya diş kaybı ile sonuçlanan çoğunlukla ani gelişen sağlık sorunlarıdır. Travmatik dental yaralanmalar; tüm yaralanmaların yaklaşık %5’ini oluşturur. Çocukların %25’i (4 çocuktan 1’i) yaşamları boyunca en az bir kez dental travma geçirmektedir. Düşme, çarpma, spor faaliyetleri ve trafik kazaları; travmatik dental yaralanmaların en sık nedenleridir. Otizm, epilepsi, serebral palsi ve görme engeli gibi özel durumu olan kişilerde risk daha fazladır. Travmalar; estetik, fonksiyonel ve psikolojik sorunlara yol açabilir.
Acil Müdahale Çok Önemlidir
Eğer diş yerinden tümüyle (köküyle beraber) çıktıysa; kurumasına izin vermemek amacıyla mümkün olan en hızlı şekilde, temiz bir kapta bulunan sade sütün içine kök kısmına dokunulmadan konularak (ilk müdahale) 60 dakika içinde diş hekimine ulaştırılmalıdır. Böylece kendi dişinizin tekrar yerine yerleştirilmesi mümkün olabilir ve dişinizin ömür boyu ağızda kalma şansı artar.
Ne Yapmalıyım ?
Dişi bul, köküne dokunmadan tut. • Kök kirli ise, akan su altında nazikçe köke dokunmadan yıka. • Dişi bir an önce yerine yerleştir ve o konumda sabit tutmak için hafifçe peçete veya gazlı bez ısır. • Diş yerine yerleştirilemiyorsa hemen soğuk sütün içerisine koy. • Hızla diş hekimine ulaşman gerek!
Eğer dişinizin bir parçası kırıldıysa; kırık parçanın kurumasına izin vermemek amacıyla mümkün olan en kısa zamanda kırık parça bulunmalı, kırık parça temiz bir kapta bulunan sade sütün içine konularak 60 dakika içinde diş hekimine ulaştırılmalıdır. Kendi dişinizin kırık olan orijinal parçasının yerine yerleştirilmesi en iyi estetik sonucun elde edilmesini sağlar. Eğer kırık parça bulunamadıysa yine hızla diş hekimine başvurulması dişi korumaya alma açısından son derece önemlidir.
Kırık parçayı bul. Diş hekimi kırık parçayı yerine yapıştırabilir. • Hemen soğuk sütün içerisine koy ve hızla diş hekimine ulaştır. • Kırık parçayı bulamasan bile diş hekimine başvur .
Spor Yaralanmalarında Korunma:
Yüzünü Koru, Ağız Koruyucunu Tak
Diş yaralanmalarına en sık temas sporlarında (futbol, basketbol, hokey, boks, güreş, beyzbol, tekvando vb) rastlanır. Amatör veya profesyonel tüm sporcular, ağız koruyucu ve yüz koruyucu başlıklar gibi koruyucu ekipmanlar kullanmalıdır. Ağız koruyucular diş, dil, dudak ve yanak yaralanmalarını önler. Diş hekimlerinin kişiye özel yaptıkları ağız koruyucuları, hazır koruyuculara göre daha iyi koruma sağlar. Diş travması sonrası müdahale gecikirse; diş kaybı kalıcı hâle gelir. Doğal diş gider, kurtarılamaz ve yerini protez diş alır. Özellikle ön dişlerdeki kayıplar; özgüven eksikliği, gülme ve konuşmada çekinme gibi duygusal etkiler yaratabilir. Çocuklarda ve ergenlerde; sosyal dışlanma, okul başarısında düşüş gibi durumlar görülebilir. Yetişkinlerde ise; iş görüşmeleri, sosyal etkileşim ve ilişkilerde negatif etki yaratabilir. Bu nedenle koruyucu önlemler alınmalı (spor sırasında ağız koruyucu kullanmak) ve travma sonrası doğru, hızlı müdahale ile diş kayıpları önlenmelidir.